Warszawa: Duży kontrakt ZTM na 12-metrowce – w tle spór o warunki i 2 odwołania

Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie prowadzi jedno z największych postępowań operatorskich ostatnich lat. Przetarg dotyczy 10-letniego świadczenia usług regularnego przewozu osób w ramach komunikacji miejskiej – na liniach nadzorowanych przez ZTM, zarówno na terenie stolicy, jak i gmin podwarszawskich objętych porozumieniami. Skala zamówienia jest znacząca: rocznie mowa o 4,2 mln wozokilometrów i pracy wykonywanej przy użyciu floty 50 autobusów 12-metrowych, uzupełnionej o pojazdy rezerwowe. Postępowanie już na wczesnym etapie zostało jednak zaskarżone – do Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęły dwa odwołania dotyczące treści SWZ i wzoru umowy.

Specyfikacja techniczna i warunki zamówienia

Zgodnie z dokumentacją, wykonawca będzie zobowiązany do realizacji usług przy użyciu 50 autobusów klasy MAXI o długości 12 metrów, a dodatkowo do zapewnienia co najmniej czterech pojazdów rezerwowych. Oznacza to konieczność wprowadzenia do ruchu łącznie 54 autobusów. Rozpoczęcie świadczenia usług ma nastąpić po 12 miesiącach od dnia podpisania umowy, jednak nie wcześniej niż 1 grudnia 2027 r. Zamawiający dopuścił możliwość skrócenia tego okresu – maksymalnie do 10 miesięcy – pod warunkiem uzgodnienia tego z wykonawcą.

Oferty w przetargu mają być oceniane według dwóch kryteriów. Cena brutto stanowi 80% oceny, natomiast pozostałe 20% przypisano kryterium „alternatywne źródła zasilania autobusów”. ZTM premiuje w nim rozwiązania hybrydowe, przy czym najwyżej punktowane są autobusy hybrydowe ograniczające emisję spalin w strefie przystanku – dla nich współczynnik efektu ekologicznego W wynosi 1,0. Autobusy hybrydowe bez tego ograniczenia uzyskują współczynnik 0,8, natomiast pojazdy konwencjonalne – 0. Zamawiający zastrzegł przy tym, że wszystkie autobusy oferowane w ramach kontraktu muszą być wyposażone w ten sam rodzaj napędu.

Pod koniec grudnia ZTM dokonał modyfikacji SWZ, aktualizując załącznik techniczny dotyczący autobusów. W obowiązującej obecnie wersji załącznika wymagane są pojazdy o długości od 11,8 do 12,2 metra i szerokości od 2,5 do 2,55 metra, całkowicie niskopodłogowe, z trzema parami drzwi w układzie 2-2-2. Autobusy muszą oferować co najmniej 85 miejsc łącznie, w tym minimum 24 miejsca siedzące, z czego przynajmniej cztery przeznaczone dla pasażerów o ograniczonej mobilności.

Zamawiający wymaga autobusów fabrycznie nowych – co do zasady z przebiegiem nieprzekraczającym 500 km w momencie dopuszczenia do ruchu – oraz wyprodukowanych nie wcześniej niż sześć miesięcy przed rozpoczęciem wykonywania usług danym pojazdem. Dopuszczone są autobusy z napędem konwencjonalnym na olej napędowy lub w wariantach hybrydowych, przy spełnieniu normy emisji spalin EURO VI. Załącznik techniczny obejmuje również szeroki katalog wymagań dotyczących wyposażenia, bezpieczeństwa i systemów wspomagających kierowcę, a także wymogi związane z cyberbezpieczeństwem.

Odwołania i spory formalne

Jeszcze 2 stycznia 2026 r. do KIO wpłynęły dwa odwołania od treści dokumentacji przetargowej. Trzy dni później ZTM poinformował wykonawców o ich wniesieniu i wezwał do ewentualnych przystąpień.

Pierwsze z odwołań złożyła spółka Mobilis. W swoim piśmie wykonawca kwestionuje m.in. zapisy wzoru umowy dotyczące przerzucenia na operatora ryzyk związanych ze zmianami prawa, w tym obowiązku dostosowywania autobusów do nowych regulacji. Spółka podnosi również zarzuty wobec mechanizmu waloryzacji wynagrodzenia, wskazując, że przy 10-letnim kontrakcie limity przewidziane w dokumentacji – 20% przy pierwszej waloryzacji oraz 15% w kolejnych latach – mogą okazać się niewystarczające. W odwołaniu zwrócono także uwagę na brak odrębnego mechanizmu kompensującego potencjalny wzrost kosztów wynikający z wprowadzenia systemu ETS2. Mobilis krytycznie odnosi się ponadto do wybranych kar umownych, w tym zapisów oznaczonych symbolem „RKW0”, a także do niektórych obowiązków organizacyjnych, m.in. w zakresie wymagań wobec kierowców i ryzyk związanych ze sprzedażą biletów w pojazdach.

Drugie odwołanie zostało wniesione przez Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Grodzisku Mazowieckim. Spółka zakwestionowała m.in. zapisy umożliwiające zamawiającemu rozwiązanie umowy w sytuacji niewykonania 50% planowanej pracy przewozowej przez trzy kolejne dni, wskazując na brak odniesienia do winy wykonawcy. W odwołaniu pojawiły się również zarzuty dotyczące wysokości i konstrukcji kary umownej za odstąpienie lub rozwiązanie umowy – ustalonej na poziomie 5% niezrealizowanej wartości kontraktu, przy minimalnej kwocie 10 mln zł. PKS Grodzisk wskazuje także na nadmiernie uznaniowy charakter części zapisów dotyczących kwalifikowania naruszeń i naliczania kar, a także – podobnie jak Mobilis – na ryzyka regulacyjne i mechanizm waloryzacji wynagrodzenia.

Na obecnym etapie postępowania znane są jedynie same odwołania oraz fakt ich formalnego przekazania uczestnikom rynku przez ZTM. W udostępnionej dokumentacji nie ma jeszcze rozstrzygnięć KIO ani informacji o ewentualnych zmianach harmonogramu postępowania. Aktualnie termin składania ofert wyznaczony jest na 26 stycznia 2026 r.